Ομιλία της Σοφίας Νικολάου με τα μέλη της 2ης ΔΗΜ.Τ.Ο

Category: Νέα

Ομιλία και συζήτηση με τα μέλη της 2ης ΔΗΜ.Τ.Ο παρουσία του Αναπληρωτή Τομεάρχη Οικονομίας της ΝΔ Χρήστου Στα’ι’κούρα όπου, μεταξύ άλλων, μιλήσαμε για το οικονομικό πρόγραμμα της ΝΔ:

Φίλοι και φίλες, καλησπέρα σας,

Πρέπει να σας πω πως κάθε φορά που βρίσκομαι καλεσμένη σε κάποια τηλεοπτική εκπομπή  ή στο ραδιόφωνο ή όποτε καλούμαι να μιλήσω σε πολίτες σε μια κομματική ή άλλη εκδήλωση, οι περισσότερες ερωτήσεις  που μου γίνονται αφορούν τα «κόκκινα» δάνεια, τους πλειστηριασμούς , και γενικά  την κατάσταση στον τραπεζικό τομέα . Τί συμβαίνει δηλαδή πραγματικά, ποιες είναι οι πιθανές λύσεις και ποιες οι προοπτικές.

Και αυτό δείχνει ότι αυτά είναι ζητήματα που απασχολούν ολοένα και περισσότερους συμπολίτες μας. Και θα μου επιτρέψετε εδώ μια παρατήρηση. Είναι τραγικό σε μία χώρα με τη  δυναμική και τις δυνατότητες της πατρίδας μας, να μιλάμε συνεχώς για αυτά τα θέματα και υπό αυτή την πίεση, αντί να μιλάμε για ανάπτυξη, για ευημερία, για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, για πρόοδο.

Η διαχειριστική, όμως, ανικανότητα, η πολιτική ατολμία, αλλά κυρίως η προ τριετίας εξαπάτηση του ελληνικού λαού από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μάς έχουν φέρει να συζητούμε μόνο για νομικές επιλογές διάσωσης από τον βάλτο του ιδιωτικού χρέους στο οποίο βουλιάζει η κοινωνία μας.

Για να ξεκινήσουμε λοιπόν, θα πρέπει να θέσουμε το πλαίσιο στο οποίο και θα συζητήσουμε παραθέτοντας  ορισμένα ενδεικτικά στοιχεία: Σίγουρα ακούγεται αποκαρδιωτικό, αλλά δυστυχώς αυτή είναι η  πραγματικότητα ότι, 1 στα 3 ελληνικά νοικοκυριά ζουν με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάτω από 10.000 ευρώ, και μάλιστα τα μισά έχουν ως βασική πηγή εσόδων τη σύνταξη ενός μέλους τους.

Την ίδια  ώρα έχουμε μια  κυβέρνηση που δεν ντρέπεται να  κάνει λόγο για αποκλιμάκωση της ανεργίας, όταν ουσιαστικά μιλάμε για θέσεις εργασίας των 486 ευρώ το μήνα. Ακούστε,  1 στα 5 νοικοκυριά έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, χωρίς σε αυτά να προσμετράται το περίπου 55% που βρίσκεται σε κάποια ρύθμιση. Ένα εκατομμύριο οφειλέτες, από την άλλη, έχουν νιώσει την ανάσα της Εφορίας, με τη λήψη αναγκαστικών μέτρων.

Το ιδιωτικό χρέος, δε, προς τις Τράπεζες, που παραμένει κόκκινο σήμερα ανέρχεται στα περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ, με τις Τράπεζες να κρατούν το μαχαίρι και το πεπόνι των όποιων διαπραγματεύσεων με τους οφειλέτες.

Φίλες και φίλοι,

Μέσα σε αυτό το ζοφερό κλίμα είναι νομίζω ανεδαφικό, ανεπίκαιρο και αποπροσανατολιστικό η κυβέρνηση να μιλά  για ανάπτυξη, όταν οι οικογένειες στενάζουν κάτω από το ζυγό των χρεών τους.

Αναφορικά με τα «κόκκινα» δάνεια, να επισημάνω τα εξής: Οι Τράπεζες, στα τέλη του προηγούμενου χρόνου, προχώρησαν σε εκποιήσεις δανείων σε funds. Πούλησαν δηλαδή τα δάνειά του κόσμου που είχαν προβλήματα σε ξένες μεγάλες εταιρίες. Τα δάνεια αυτά αφορούν σε χρέη από πιστωτικές κάρτες και καταναλωτικά δάνεια χωρίς καμία εξασφάλιση. Πωλήθηκαν, δε, σε εξευτελιστικές τιμές, γεγονός που επιτρέπει στα funds να πιέζουν για διευθετήσεις χαμηλού αντιτίμου.

Αν είστε ένας εξ αυτών των οφειλετών, θα πρέπει να αποφασίσετε: Αν θέλετε να διακόψετε τις όποιες τηλεφωνικές οχλήσεις, ή εάν επιθυμείτε να αποκτήσετε κάποιου είδους περιουσιακό στοιχείο στο όνομά σας, καλό θα είναι να προχωρήσετε σε διευθέτηση, πληρώνοντας το προτεινόμενο χαμηλό αντίτιμο, χωρίς, φυσικά να παραλείψετε τα σκληρά παζάρια.

Αν πάλι, δεν σας ενδιαφέρει κάτι από τα παραπάνω, δεν υφίστανται νομικά όπλα στη φαρέτρα τους για να σας πιέσουν. Οπότε μπορείτε και να αδιαφορήσετε.

Το πρόβλημα θα αρχίσει να γιγαντώνεται μετά την ολοκλήρωση της  συζήτησης που βρίσκεται σε εξέλιξη για πώληση δανείων ύψους περίπου 13 – 15 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία διαθέτουν κάποιου είδους εξασφάλιση – συνήθως  μία προσημείωση ακινήτου. Αν επαναληφθεί η τακτική της εκποίησης του δανείου σε εξευτελιστική και πάλι τιμή, τότε το fund είναι βέβαιο πως θα αφήσει κατά μέρος την προσπάθεια εξωδικαστικής επίλυσης της διαφοράς και θα προχωρήσει σε μέτρα, καθώς θα έχει αγοράσει το δάνειο σε πολύ μικρή τιμή και θα προσβλέπει σε είσπραξη των όποιων δικαστικών εξόδων, μέσω της τιμής πώλησης του ακινήτου.

Αν ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία, ή, γενικότερα, στην κατηγορία του δανειολήπτη με εξασφάλιση, θα πρέπει άμεσα να προστρέξετε στις διαδικασίες του Νόμου Κατσέλη, καθώς λήγει στα τέλη του 2018, αλλά είναι αυτή τη στιγμή και ο μοναδικός τρόπος προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Πάμε να δούμε λίγο και τι γίνεται με τα κόκκινα δάνεια των επιχειρήσεων που απασχολούν πολύ κόσμο και για τα οποία και πάλι ακούσαμε μεγαλόστομες κυβερνητικές εξαγγελίες, στα πλαίσια του μηχανισμού εξωδικαστικής διευθέτησης οφειλών επιχειρήσεων. Κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου, ο κύριος Σταθάκης διατεινόταν ότι ο Νόμος θα ωφελήσει περίπου 400.000 επιχειρήσεις. Τι δείχνει η εφαρμογή του Νόμου, μετά από 6 μήνες λειτουργίας της πλατφόρμας;

Μέχρι τα τέλη του περασμένου έτους, είχαν υποβληθεί 13.835 αιτήσεις. Εξ αυτών, μόνο οι 2.202 συγκέντρωσαν τα κριτήρια επιλεξιμότητας, αλλά μόνο 339 ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις, καθώς οι υπόλοιπες δεν είχαν συγκεντρώσει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία. Μαντέψτε, τώρα, πόσες ολοκληρώθηκαν: Ο εξωφρενικός αριθμός των 3 αιτήσεων. Χρειαζόμαστε μόλις 399.997 ακόμα για να πιάσουμε τον στόχο του Υπουργού μας.

Τι φταίει, όμως και δεν προχωράει ο εξωδικαστικός; Κατ’ αρχάς, οι προϋποθέσεις είναι ιδιαίτερα ανελαστικές και η γραφειοκρατία δυσθεώρητη. Απαιτούνται περίπου 25 δικαιολογητικά, στα οποία περιλαμβάνονται και εκθέσεις εκτιμητών, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία ιδιαίτερα βραδυκίνητη.

Και ίσως το σημαντικότερο: Δεν προβλέπει καμία σχεδόν υποχρεωτικότητα για την Τράπεζα, γεγονός που καθιστά τον μηχανισμό πολύ λιγότερο ελκυστικό από μία διμερή διαπραγμάτευση με στελέχη του Τραπεζικού υποκαταστήματος που ο οφειλέτης έλαβε την προς ρύθμιση δανειοδότηση.

Οι πλειστηριασμοί, από την άλλη, είναι ένα κομμάτι, για το οποίο έχει χυθεί πολύ μελάνι, αλλά κυρίως έχουν χυθεί πολλά κροκοδείλια κυβερνητικά δάκρυα με ό,τι έχει να κάνει με την προστασία της πρώτης κατοικίας. Έχουν φτάσει στο σημείο, διάφορα απίθανα κυβερνητικά στελέχη να κραδαίνουν άσχετα έγγραφα σε τηλεοπτικά πάνελ και να διατείνονται ότι είναι ο νόμος που προστατεύει τη λαϊκή κατοικία. Φυσικά, τίποτα από όλα αυτά δεν ισχύει.

Η Τράπεζα, αλλά και το Δημόσιο, έχουν τη δυνατότητα να εκπλειστηριάσουν οποιαδήποτε κατοικία και μάλιστα σε πολύ μικρό χρόνο. Η μοναδική προβλεπόμενη προστασία είναι η δικαστική και αυτή μόνο αφότου ζητήσεις την ανακοπή του πλειστηριασμού για τυπικούς λόγους και μόνο μέχρι τη συζήτηση αυτής. Στα πλαίσια αυτά, παρέχεται η δυνατότητα να ζητηθεί από τον Δικαστή η προσωρινή προστασία της κατοικίας.

Φίλοι και φίλες,

Η πρόσφατη δικαστηριακή εμπειρία δείχνει ότι η προστασία είναι ανάλογα με την κάθε περίπτωση και δεν υπάρχει συγκεκριμένος κανόνας. Οφείλεις να αποδείξεις την απόλυτη αδυναμία αποπληρωμής, προκειμένου να τύχεις αυτής της πρόσκαιρης προστασίας. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μητέρας με πέντε ανήλικα τέκνα που χειρίστηκα, όπου η Εφορία έβγαζε στο σφυρί το σπίτι τους για χρέη που είχε δημιουργήσει ο σύζυγος σε εταιρεία που την είχε βάλει συνυπεύθυνη εν αγνοία της. Ο Δικαστής φυσικά χορήγησε την αναστολή, διακρίνοντας τη βλάβη που θα επερχόταν σε αυτήν την οικογένεια. Ακόμα και σε αυτήν την περίπτωση, όμως, η προστασία θα υφίσταται μέχρι την εκδίκαση της ανακοπής.

Γιατί, όμως, αυτή η τόσο μεγάλη πίεση για την διενέργεια των πλειστηριασμών; Κατά πρώτον, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι πλειστηριασμοί γίνονταν ανέκαθεν, ασχέτως εάν η πρόσφατη κυβερνητική στροφή στο… «πόσο καλό κάνουν στην οικονομία» είναι τουλάχιστον φαιδρή και προκαλεί θυμηδία, ειδικά όταν θυμόμαστε το προ τριετίας σύνθημα περί κανενός σπιτιού στα χέρια τραπεζίτη. Κατά δεύτερον, οι Τράπεζες, προκειμένου να μειώσουν τις επισφάλειές τους και να αντέξουν στα stress tests, οφείλουν να μειώσουν το προβληματικό τους χαρτοφυλάκιο.

Αν και είμαστε σε αναμονή των οικονομετρικών τους αποτελεσμάτων για το έτος 2017, φαίνεται ότι θα είναι σε καλύτερα επίπεδα. Η αλλαγή, όμως, των λογιστικών προτύπων που θα πρέπει να ακολουθήσουν για την καινούρια χρονιά, η οποία προβλέπει τον ευκολότερο χαρακτηρισμό ενός δανείου ως «κόκκινο», είναι βέβαιο ότι θα τις καταστήσει ακόμα πιο σκληρές στις διαπραγματεύσεις, αλλά και πιο επιτακτικές στους πλειστηριασμούς. Άλλωστε, οι στόχοι είναι συγκεκριμένοι: Οι Τράπεζες πρέπει να βγάλουν στο σφυρί φέτος περίπου 15.000 ακίνητα. Άραγε, μέσα σε αυτά να μην υπάρχει καμία πρώτη κατοικία;;

Οι λύσεις δεν είναι ούτε εύκολες, ούτε μαγικές, ούτε άμεσες. Το κακό είναι ότι η κυβέρνηση αυτή δεν έχει ούτε σχέδιο, ούτε όραμα, αλλά ούτε και την ικανότητα να λύσει το πρόβλημα της υπερχρέωσης. Αντιθέτως, βασιζόμενη σε μία λυσσαλέα επίθεση κατά της μεσαίας επιχειρηματικότητας, φρονεί πως θα φέρει περισσότερα έσοδα στο μεγάλο, υδροκέφαλο και αναποτελεσματικό κράτος διοριζόμενων συμβούλων και πως μέσω της ασπιρίνης του εξωδικαστικού μηχανισμού θα περισώσει μια αναπτυξιακή δυναμική που προς ώρας λιμνάζει.

Εδώ απαιτείται γενικευμένο πλαίσιο στρατηγικής και μακρόπνοος σχεδιασμός. Υπάρχουν βήματα, που πολύ σωστά έχουν περιληφθεί και στο κυβερνητικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας. Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να εντοπιστούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Η Πολιτεία το οφείλει στους συνεπείς και οι Τράπεζες είναι δεδομένο πως έχουν τα εργαλεία να το πετύχουν. Κατά δεύτερον, θα πρέπει να απλοποιηθούν οι διαδικασίες ρύθμισης των καθυστερούμενων οφειλών.

Να αναστραφεί το βάρος της διευθέτησης από τον οφειλέτη στην Τράπεζα και να τεθούν κανόνες υποχρεωτικότητας. Ειδάλλως, το ναυάγιο που ξεκίνησε με την ψήφιση του Νόμου θα ολοκληρωθεί. Τρίτον, θα πρέπει να ελαφρυνθούν τα χρέη των πολιτών, ακόμα και στα πλαίσια του εξωδικαστικού, όπου η συμφωνία με την Τράπεζα για κούρεμα θα πρέπει να περιλαμβάνει και τα χρέη προς το Δημόσιο αυτομάτως. Τέλος, η τόνωση της ρευστότητας είναι επίσης προαπαιτούμενο.

Κυρίες και κύριοι,

Ήδη ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει μια συνολική και τολμηρή ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους επισημαίνοντας πως η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θα προχωρήσει σε διαγραφή ανείσπρακτων  οφειλών, ενώ όσες από αυτές κριθούν εισπράξιμες θα υπαχθούν σε συμφωνία με τους δανειστές σε μία ρύθμιση μέχρι 120 δόσεις. Για οφειλές μέχρι 20.000 ευρώ η ρύθμιση θα γίνεται με αίτηση του οφειλέτη, ενώ για μεγαλύτερες θα λαμβάνονται υπόψη επιπλέον οικονομικά κριτήρια. Όσον αφορά τα κόκκινα δάνεια, στόχος της Νέας Δημοκρατίας θα είναι η προστασία των φτωχών νοικοκυριών και των ευάλωτων επιχειρήσεων.

Φίλες και φίλοι,

Ακούσαμε πως τον Αύγουστο έρχεται η καθαρή έξοδος. Κι ας έχουμε ήδη συμφωνήσει για πλεονάσματα 3,5% μέχρι το 2022 κι ας έχουμε προνομοθετήσει τη μείωση συντάξεων και αφορολογήτου για το 2019. Παρακολουθώντας και τις εξελίξεις στο δήθεν σκάνδαλο Novartis, εμένα δεν μου φαίνεται ούτε για καθαρή, ούτε από τα μνημόνια. Περισσότερο μοιάζει με λασπωμένη έξοδο προς τις κάλπες. Αυτές οι έρμες οι κάλπες δεν δίνουν πάντα τη λύση. Αυτή τη φορά, όμως, είναι η μοναδική.

Σας ευχαριστώ.