Το Σύνταγμα ως «εργαλείο» προόδου

Category: Αρθρογραφία, Νέα

Άρθρο της Σοφίας Νικολάου στον «ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ» με τίτλο: «Tο Σύνταγμα ως «εργαλείο» προόδου»:

Σε ανύποπτο χρόνο, μάθαμε πως ο πρωθυπουργός επιθυμούσε διακαώς παρεμβάσεις σε εκλογικό νόμο και Σύνταγμα, «μήπως καταφέρει να αφήσει κάτι σαν Αριστερά (!), γιατί στα υπόλοιπα δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα». Δεν ξέρω αν αυτή η παραδοχή ανικανότητας είναι κάποιου είδους λύτρωση για εκείνον. Για έναν λαό, όμως, η εργαλειοποίηση ακόμα και του Συντάγματος, στο βωμό του κομματικού συμφέροντος, είναι σίγουρα φαινόμενο δυστυχές. Ειδικά όταν υπάρχει «χώρος» για εκσυγχρονιστικές μεταβολές του καταστατικού μας χάρτη, προς όφελος όλων.

Το Σύνταγμα του 1975, έργο της τότε κυβέρνησης Καραμανλή και του μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τσάτσου, θεωρήθηκε πρωτοποριακό για την εποχή του. Μάλιστα, 42 χρόνια μετά, ισχύει με ελάχιστες διαφοροποιήσεις από το αρχικό κείμενο (Αναθεωρήσεις 1986, 2001 και 2008), με βασικότερη την «πρωθυπουργοκεντροποίηση» του πολιτεύματος το 1986. Σήμερα, τρεις δεκαετίες μετά, οι όποιες αλλαγές πρέπει να κινηθούν σε τρία επίπεδα:

Σε ένα πρώτο, πολιτικό – κοινοβουλευτικό επίπεδο, πρέπει επιτέλους να αποσυνδεθεί η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από την προσφυγή στις κάλπες. Το κύρος του θεσμού διασφαλίζεται με την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του, όχι με εθνικές εκλογές – βορά στις αντιπολιτευτικές ορέξεις, που απλά τορπιλίζουν την όποια πολιτική σταθερότητα. Αντίστοιχη πρέπει να είναι και η περιστολή του πρωθυπουργικού προνομίου περί προκήρυξης εκλογών όποτε καλύπτεται το δημοσκοπικό του συμφέρον.

Σε ένα δεύτερο «δικαιοκρατικό» επίπεδο, είναι η αναγκαιότητα τροποποίησης του άρθρου 86, περί ευθύνης υπουργών. Οι δικαστικές αρμοδιότητες της Βουλής, δεν πρέπει να πάψουν. Αντιθέτως, πρέπει να διευρυνθούν και να ενισχυθούν. Δεν πρέπει να μειωθεί η λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία των Βουλευτών. Αντιθέτως, πρέπει να κατοχυρωθούν έτι περαιτέρω. Πρέπει, όμως, να υπάρχει η δυνατότητα πλήρους, απολύτου κι ενδελεχούς ελέγχου των κυβερνητικών πεπραγμένων, χωρίς τη δαμόκλειο σπάθη μίας ιδιαίτερα ευσύνοπτης παραγραφής, κείμενης καταφανώς σε απόλυτη αναντιστοιχία με το αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης.

Τέλος, σε ένα τρίτο, οικονομικό, επίπεδο, τα άρθρα 5 και 106 του Συντάγματος οφείλουν να συνεισφέρουν σε μία εθνική προσπάθεια διασφάλισης του ελαχίστου ορίου σταθερότητας ενός δίκαιου φορολογικού, ασφαλιστικού και επενδυτικού πλαισίου. Το Κράτος μπορεί να «συντονίζει την οικονομική δραστηριότητα στην Χώρα», όπως ρητά αναφέρει το άρθρο 106, μπορεί όμως και να διασφαλίζει την μη μεταβολή του ανωτέρω πλαισίου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (αναγκαία προσθήκη).

Το Σύνταγμα μπορεί πράγματι να καταστεί «εργαλείο». Όχι όμως των πρωθυπουργικών μικροκομματικών επιδιώξεων, αλλά του οράματος για ένα σύγχρονο και προοδευτικό κράτος.