Σοφία Νικολάου στη Free Sunday: Μάχη να μείνει ο κορονοϊός έξω από τα Καταστήματα Κράτησης

Category: Νέα, Συνεντεύξεις

Τη διαβεβαίωση ότι στις φυλακές έχει δημιουργηθεί ένα ισχυρότατο και μέχρι τώρα απροσπέλαστο πλέγμα προστασίας απέναντι στον ιό δίνει μιλώντας στη Free Sunday και τον δημοσιογράφο Χρήστο Μάτη, η Γενική Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, Σοφία Νικολάου. Η κα Νικολάου αναλύει τα μέτρα που έχουν ληφθεί, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποφυλακιστούν κάποιοι από τους 600 σε σύνολο 11.500 κρατουμένων που εκτίουν ποινές για αδικήματα χαμηλής κοινωνικής απαξίας.

Παράλληλα, χαρακτηρίζει «μακρύ και επικίνδυνο τον δρόμο» έως ότου σπάσουν τα αποστήματα που λυμαίνονται τις φυλακές της χώρας και διαλυθούν οι προνομιακοί δίαυλοι ορισμένων κρατουμένων με εξωτερικούς θύλακες ανομίας, αλλά διαβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση έχει τη βούληση να το πράξει και τονίζει ότι τα σχέδια για τη δημιουργία της νέας φυλακής που θα αντικαταστήσει τον Κορυδαλλό προχωρούν κανονικά.

Η κύρια μέθοδος αντιμετώπισης της πανδημίας είναι η αποφυγή του συγχρωτισμού. Τι κάνατε στις φυλακές, όπου αυτό είναι αδύνατο;

Στις φυλακές καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε τον κορονοϊό με το μειονέκτημα της αδυναμίας αποφυγής του συγχρωτισμού. Για τον λόγο αυτόν, το σχέδιο που καταρτίσαμε και τα μέτρα που πήραμε ήδη από τον Φεβρουάριο είχαν ως βασικό γνώμονα το δεδομένο αυτό. Δώσαμε, συνεπώς, ιδιαίτερη βαρύτητα στην απολύμανση όλων των χώρων, στην επαρκέστατη προμήθεια σε μάσκες, γάντια και αντισηπτικό υγρό, αλλά και σε άλλα μέτρα προληπτικού χαρακτήρα, όπως είναι η απαγόρευση των ελεύθερων επισκεπτηρίων και της εισαγωγής φαγητού και ρουχισμού, αλλά και η υποχρεωτική θερμομέτρηση κάθε εισερχόμενου. Με τον τρόπο αυτόν, δημιουργήσαμε ένα ισχυρότατο και μέχρι τώρα απροσπέλαστο πλέγμα προστασίας απέναντι στον ιό, καταφέρνοντας να κρατήσουμε τον κορονοϊό μακριά από τα καταστήματα κράτησης. Λόγω των μέτρων αυτών, δεν υπάρχει κανένα κρούσμα, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, στις ελληνικές φυλακές.

Ποιος είναι ο σχεδιασμός, αν υπάρξουν;

Η καθημερινή μας μάχη έχει μοναδικό σκοπό την αποφυγή της εμφάνισης ενός κρούσματος στις φυλακές. Είμαστε όμως προετοιμασμένοι και για την αντιμετώπισή του. Σε περίπτωση, λοιπόν, εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων σε κάποιον κρατούμενο, αυτός θα μεταφερθεί άμεσα σε ειδικό χώρο απομόνωσης, που έχει διαμορφωθεί σε κάθε κατάστημα κράτησης για τον σκοπό αυτόν. Οι συγκρατούμενοί του θα τεθούν σε υποχρεωτικό εγκλεισμό στο κελί τους, με απαγόρευση προαυλισμού. Αν ο έλεγχος δείξει ότι ο κρατούμενος είναι θετικός στον ιό, τότε θα μεταφερθεί σε χώρο δυναμικότητας 120 ατόμων, που έχουμε ήδη διαμορφώσει στις γυναικείες φυλακές Κορυδαλλού. Τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση ενός κρούσματος κορονοϊού υπάρχει ήδη σε όλες τις φυλακές της επικράτειας, από τις αρχές Μαρτίου, ειδικό πρωτόκολλο ενεργειών, το οποίο συντάχθηκε με πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας και την αρωγή του καθηγητή κ. Τσιόδρα. Κάθε μέλος του πληθυσμού των φυλακών γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να κάνει, πώς να το κάνει και πότε να το κάνει.

Σε άλλες χώρες υπήρξαν πολύ έντονες αντιδράσεις, μέχρι και εξεγέρσεις, εναντίον των περιορισμών. Στις ελληνικές φυλακές, το επισκεπτήριο κάτω από ποιους όρους γίνεται; Διατηρούνται στην εποχή του κορονοϊού διευκολύνσεις όπως οι άδειες;

Μόλις ολοκλήρωσα μια σειρά επισκέψεων στα καταστήματα κράτησης σε ολόκληρη τη χώρα. Είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες. Συναντήθηκα και με επιτροπές κρατουμένων. Σκοπός δεν ήταν ο επιδερμικός έλεγχος της τήρησης των μέτρων, αλλά η προσπάθειά μου να επιστήσω την προσοχή σε όλους για την αναγκαιότητα αυτών των μέτρων, που εξ ορισμού ενέχουν έναν περαιτέρω περιορισμό για τους κρατούμενους. Σε κανένα κατάστημα κράτησης δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί ελεύθερο επισκεπτήριο, αλλά και κανένας κρατούμενος δεν μπορεί αυτή την περίοδο να λάβει άδεια. Το θετικό μήνυμα που έλαβα είναι ότι όλοι είναι πεπεισμένοι για την υποχρέωσή τους να ακολουθούν τα μέτρα με ευλάβεια και γνωρίζουν με επάρκεια τις ενέργειες που πρέπει να κάνουν, προκειμένου να αποφύγουν την εμφάνιση ενός κρούσματος, αλλά και το πώς θα αντιδράσουν και πώς να το αντιμετωπίσουν.

Η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο αποφυλακίσεων για αδικήματα για τα οποία έχουν επιβληθεί μικρές ποινές. Πόσος είναι ο πληθυσμός στις ελληνικές φυλακές; Υπάρχουν πλέον τέτοιοι κρατούμενοι στις ελληνικές φυλακές;

Αυτή τη στιγμή στις ελληνικές φυλακές βρίσκονται περίπου 11.500 κρατούμενοι. Εξ αυτών, περίπου 600 κρατούνται για ποινές μέχρι 5 ετών, οι οποίες έχουν επιβληθεί για αδικήματα χαμηλής κοινωνικής απαξίας. Δίνουμε μια καθημερινή μάχη με τον χρόνο, προκειμένου να κρατήσουμε τον κορονοϊό έξω από τις φυλακές. Στη μάχη αυτή χρησιμοποιούμε κάθε όπλο. Είναι βέβαιο ότι, εάν χρειαστεί, θα αναλάβουμε όποια πρωτοβουλία απαιτηθεί και μάλιστα με τρόπο που από τη μια θα δίνει λύση στο πρόβλημα του συγχρωτισμού, από την άλλη, όμως, δεν θα προσβάλλει το κοινό περί δικαίου αίσθημα, όπως, δυστυχώς, είχαμε συνηθίσει κατά το παρελθόν.

Πριν από λίγες ημέρες το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έδωσε στη δημοσιότητα τα ευρήματά του από τις έρευνες μέσα στις φυλακές. Αξιολογώντας τον κατάλογο, εκτιμάτε ότι δείχνει βελτίωση σε σχέση με την κατάσταση όταν αναλάβατε;

Το σημαντικότερο από τα ευρήματα αυτού του καταλόγου, σε σχέση με τα ευρήματα αντίστοιχων καταλόγων του όχι πολύ μακρινού παρελθόντος, βρίσκεται έξω από τον κατάλογο. Πλέον, τέτοιοι κατάλογοι δημοσιεύονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, αποδεικνύοντας ότι πολύ συχνά διεξάγονται εκτεταμένες έρευνες για την ύπαρξη παράνομων αντικειμένων σε κάθε χώρο των φυλακών. Τα αντικείμενα αυτά κατάσχονται και οι υπαίτιοι τιμωρούνται. Δεν θα σταματήσουμε, όμως, μέχρι τα ευρήματα αυτά να είναι μηδενικά. Όχι επειδή δεν θα γίνονται έλεγχοι, όπως στο παρελθόν, αλλά επειδή δεν θα υπάρχουν αντικείμενα. Αντικείμενα που δεν έχουν θέση στα κελιά των κρατουμένων.

Πόσο πίσω πήγαν τα σχέδια για τη νέα φυλακή που θα αντικαταστήσει τον Κορυδαλλό, λόγω κορονοϊού;

Είναι δεδομένο ότι η παγκόσμια υγειονομική κρίση έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε την περίοδο αυτή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει ανασχεθεί η προώθηση της συνολικής σωφρονιστικής πολιτικής μας, η οποία, σε επίπεδο έργων, έχει ως κεντρικό άξονα τη μετεγκατάσταση του καταστήματος κράτησης Κορυδαλλού. Αντιθέτως, τη στιγμή αυτή έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι αρχικές αυτοψίες, οι απαραίτητες μελέτες και εκθέσεις, και το έργο προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς.

Πρόσφατα, όταν βρήκατε το αυτοσχέδιο τζακούζι, δηλώσατε ότι «σπάσατε τη μαφία στις φυλακές». Μπορούν να υπάρξουν φυλακές χωρίς «μαφία»;

Η ύπαρξη, μέσα στους χώρους των φυλακών, έκνομων αποστημάτων είναι πρωτίστως ζήτημα ανυπαρξίας πολιτικής βούλησης και δευτερευόντως διαχειριστικής ανικανότητας. Η σημερινή κυβέρνηση έχει και την πολιτική βούληση και τη διαχειριστική ικανότητα να σπάσει τέτοιου είδους αποστήματα, που λυμαίνονται τις φυλακές της χώρας, διαλύοντας πρωτευόντως τους προνομιακούς διαύλους ορισμένων κρατουμένων με εξωτερικούς θύλακες ανομίας. Ο δρόμος είναι μακρύς και επικίνδυνος, έχουμε όμως αποδείξει ότι μπορούμε και θα τα καταφέρουμε. Το ότι βρήκαμε και διαλύσαμε το τζακούζι ενέχει κι έναν συμβολισμό. Είναι δεδομένο ότι δεν μένουμε μόνο σε συμβολικές κινήσεις.


Πού αποδίδετε το γεγονός ότι οι φυλακισμένοι στις εκλογές προτίμησαν τον ΣΥΡΙΖΑ; Τους είχε παραχωρήσει η σημερινή αντιπολίτευση δικαιώματα, που εσείς θέλετε να καταργήσετε;

Όταν αναλάβαμε τη Γενική Γραμματεία, τον Ιούλιο του 2019, τα πρώτα μηνύματα που λάβαμε από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους ανά την επικράτεια ήταν ότι, πλέον, ο «έλεγχος» των φυλακών είχε περάσει στους κρατούμενους. Βρήκαμε υπαλλήλους φοβισμένους και χωρίς ψυχολογία. Βρήκαμε όμως κι έναν νόμο Παρασκευόπουλου που επί σχεδόν 4,5 χρόνια αποφυλάκιζε πρόωρα επικίνδυνους κακοποιούς, αλλά κι έναν νέο Ποινικό Κώδικα, που αμνήστευε ακόμα και ειδεχθή κακουργήματα. Υπό αυτά τα δεδομένα, μεγαλύτερη απορία μού προξένησε το γεγονός ότι υπήρξαν και κάποιοι κρατούμενοι που δεν ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ. Πέρα από την όποια διάθεση αστεϊσμού, η υπόθεση της ασφάλειας της κοινωνίας είναι ένα στοίχημα που περνάει μέσα από καταστήματα κράτησης που λειτουργούν με όρους και κανόνες. Και αυτό το στοίχημα να είστε βέβαιοι ότι θα το κερδίσουμε.

Πηγή: Free Sunday